e
sv

Dünya Siyasetine Yön Veren 10 Güçlü Ülke

avatar

Devletsel

  • e

    Mutlu

  • e

    Eğlenmiş

  • e

    Şaşırmış

  • e

    Kızgın

  • e

    Üzgün

Bu makalede dünya siyasetine yön veren 10 farklı ülkenin siyasi güçleri anlatılacaktır. Siyasi gücün burada tabi ki de ülkenin iç siyasi durumuyla veya siyasi partilerle alakası yok. Burada uluslararası politik güçten bahsediyoruz. Bir ülkenin siyasi gücü, diplomasi, politika ve uluslararası arenada etkinlik düzeyini belirtir. Bir ülke küresel çapta bir konuyu ne kadar gündeme getirip ülkeleri harekete getiriyorsa o kadar siyasi nüfuza sahiptir. Yani buna küresel çapta ses getirme diyoruz. 

 

Siyasi güç neye bağlı olarak artar veya azalır?

 

Günümüzde bunu en çok belirleyen şey ekonomidir. Ekonominiz ne kadar güçlüyse siyasi gücünüz o kadar yükselir. Ekonomi güçlendiğinde askeri gücünüz zaten yükselecektir. İkinci sırada askeri güç vardır. Üçüncü olarak nüfus sayılabilir. Bu sıralamaya göre simetrik gitmeyen diğer bir etken daha vardır o da ülkelerin dünya çapındaki örgütlerdeki gücüdür. Mesela Birleşmiş Milletlerde güvenlik konseyindeki etkinliği, ya da Nato gibi askeri örgütlere katılmış olmasıdır.

 

Tüm bunların dışında ülke insanlarının dinlerinin de siyasi güçte etkisi vardır. Bu bazen avantaj bazense dezavantaj sağlayabilir. Örneğin Bosna’nın Avrupada neredeyse tek Müslüman ülke olması, o ülkenin etrafındaki tüm ülkelerin Hıristiyan olması onlar için bir dezavantajken, Türkiye’nin Müslüman ülkelerinin lideri konumunda olması ise bir avantajdır. 

 

Son olarak da siyasi güçte etkili olarak coğrafya sayılabilir. Bulunduğunuz coğrafyanın kritik bir bölgede olması bu anlamda önemlidir. Buna örnek olarak Mısır’ın Süveyş Kanalı’nı tutması, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki etkisi, Panama’nın Panama Kanalı’ndaki söz sahipliği veya İspanya’nın Atlas Okyanusu ile Akdeniz’in birleştiği çok kritik bir coğrafyada yer alması sayılabilir. Bu alanda belki de dünyanın en kritik ülkelerinden birisi de tabiki Türkiye Cumhuriyeti devletidir. 

 

Hem boğazlar hem üç deniz hem de üç kıtanın birleştiği yerde bulunması Türkiye’yi dünyada eşsiz bir konuma yükseltiyor. Mesela Möntro Boğazlar Sözleşmesi neredeyse tüm dünya ülkelerini ilgilendirecek kadar önemlidir. Ülkeler buna taraf olmaktadır. Tabi bu anlaşmanın biz Türkler için dezavantaj olduğunu da hatırlatalım.

 

Teknoloji’de Japonya[1]

Dünyanın siyasi güçte ilk on ülkesine bakalım. Japonya. Japonya 100 milyon civarı nüfusa, dört beş trilyon civarı bir ekonomiye sahiptir. Dünyanın önemli teknoloji üslerinden birisidir. Japonya denilince akla teknoloji gelir. Gerçek anlamda tüm ülkelere neredeyse teknoloji satan bir ülke. Japonya bundan yüz yıl önce çok daha büyük bir siyasi güce sahipti. Amerika’ya kafasını kaldırabilen sayılı ülkelerden biriydi. Fakat 2. Dünya Harbi Japonların siyasi gücünü neredeyse bitirdi. 

 

Müslümanların Yanında Olan Türkiye[2]

Dünyada ekonomik gücü ile siyasi gücü arasında en büyük uçurum olan ülkelerden birisidir Türkiye. Türkiye ekonomide uzun yıllardır ilk yirmide, askeri güçte ise ilk ondadır. Türkiye’nin asıl gücü hinterlandıdır. Müslüman ülkelerine yüzyıllarca liderlik yapan bu ülkenin dünya çapında hala bundan dolayı gelen bir siyasi gücü vardır.

 Dünyada yaklaşık iki milyar Müslümanla ilgili bir gündem yaşandığında Türkiye’siz bir toplantı olmaz. 

 

Türkiye’nin siyasi gücünü azaltan etmen ekonomisinin neredeyse son elli yıldır patinaj yapmasıdır. 2002 ile 2013 arasında büyük bir atılım yapan Türkiye maalesef son altı yıldır tekrar patinaj yapmaya başladı. Ekonomi bir ülkenin asıl gücüdür. Askeri güç ve diğer güçler bununla beraber yükselir. Ekonominiz güçlü değilse istediğiniz kadar asker yığın istediğiniz kadar silah üretin bir yere gelmeniz mümkün değildir. Zaten diğer ülkelerle rekabet edemezsiniz. 

 

Bu yüzden Türkiye’nin tekrar yeni bir atılıma ihtiyacı var hem de acil. 

 

Ekonomide İyi Yerde Olan Almanya[3]

Almanya belki daha üst sıralarda olurdu fakat, 2. Dünya harbinin kaybedeni olarak bedel ödedi. Hem Birleşmiş Milletler güvenlik konseyine alınmadı hem de ordusunu küçültmek zorunda kaldı. Almanya’nın asıl gücü ekonomiden geliyor. Avrupanın motoru Almanya’dır denilebilir. Tüm dünyaya korkunç boyutlarda ihracat yapan bu ülke dünyanın en büyük araba markalarından birçoğuna sahiptir. 

 

İsrail’in Askeri Gücü[4]

İsrail nüfusu on milyon bile olamayan bir ülke, fakat askeri gücü ve teknolojisi çok iyi durumda. İsrail’in en büyük gücü hiç şüphesiz Amerikanın desteğidir. Amerika İsrail’e yılda milyarlarca dolar para aktarmaktadır. İsrail’in uluslararası arenadaki gücü de Amerika’nın desteğinden kaynaklanmaktadır. İsrail’i açıklayan en iyi kelime virüs olacaktır herhalde. Çünkü dünyanın normal kuralları bu ülkeleye işlememektedir. Uluslararası kuruluşlardan bu ülke aleyhine bir karar görmeniz neredeyse imkansızdır. 

 

İngiltere, Almanya, Fransa gibi ülkeler de her zaman İsrail’i kollamaktadır. Tek başına kalsa belki bu kadar güçlü olmayacaktır fakat nerdeyse tüm Batının desteğini alan bir ülke olduğu için İsrail’le başetmek hiç de kolay değildir. 

 

Çok Nüfuslu Hindistan[5]

Aslında Hindistan sıralamasını belirlemenin en zor olduğu ülkedir. Çünkü son yirmi yılda inanılmaz güçlenen bu ülkenin gerçek gücü test edilmediği ve kendilerini de çok ön plana atmadıkları için gerçek gücü bilinmiyor. Dünyadaki hiçbir ülke bu kadar büyük bir nüfus gücünü barındıran bir ülke ile doğrudan karşı karşıya gelmek istemez. Hele de nükleer gücünüz yoksa bu intihar olacaktır. Hindistan çok yakın bir zamanda her anlamda bu sıralamalarda yükselecektir. Fakat Hindistan yeni bir güç olduğu için Birleşmiş Milletler gibi uluslararası kuruluşlarda boy gösterememektedir. Şu anki düzen 70 yıl önce kuruldu değişmesi için yeni bir çatışma gerekebilir. 

 

BM Üyesi Fransa[6]

Dünya ölçeğinde baktığımızda Fransa’nın ağırlığı o kadar da büyük olmasa da, yine de dünya siyasetine yön veren bir ülke olduğu gerçeği değişmez. Fransa’nın en büyük gücü Birleşmiş Milletler’in güvenlik konseyinin 5 daimi ülkesinden birisi olmasıdır. Bu beş ülke dünya çapında alınan tüm güvenlik kararlarını elekten geçiren ülkelerdir. Şu anki düzenle bu ülkelerin üzerinde bir karar almak neredeyse imkansızdır. Çünkü zaten bu ülkeler ekonomik ve askeri olarak da  dünyanın zirvesindedir.

 

Fakat Hindistan, Brezilya, Endonezya belki ilerde Türkiye gibi ülkeler güçlendikçe bu sorgulanmaya başlanacaktır. Buna itiraz edilecek, gücü yeten bu karar merciinde yer alabilecek belki bir gün. 

 

Güneş Batmayan Ülke İngiltere[7]

İngiltere son yüz yılda dünyanın en çok küçülen ülkesidir. 1920’de dünyanın dörtte birine hükmeden bu ülke günümüzde tıpkı tarihteki gibi bir adacığa hapsoldu. İngiltere dünyada askeri güçte ekonomik sıralamada her geçen gün biraz daha düşüyor. Yerini Hindistan Brezilya Rusya Endonezya gibi ülkeler almaya başlıyor. Fakat Birleşmiş Milletlerin beş daimi ülkesinden biri olması ve çok derin köklere dayanan istihabaratı dünya çapındaki siyasi etkinliği hala devam etmektedir azalmış olsa da. 

 

Dünyanın yeni güçleri rakamsal olarak İngiltere’yi geçti fakat etki olarak geçmesi için sanırım en az yirmi otuz yıl gerekiyor. İngiltere’nin ekonomisi de hiç de yabana atılacak bir güç değil. İngiltere dünyayı sömürerek zengin oldu, fakat birgün bunun bedelini ağır ödeyecek. Dünyanın ilk üç ülkesi çok uzun yıllar değişmez. Bunu değiştirmek yıllar alır. Çin yeni bir süpergüç. Ekonomide Amerika hariç tüm dünyayı geride bıraktı. Askeri güçte yakında Rusya’yı geçmesi bekleniyor. Çin siyasi güçte de dünyada çok güçlü ve gittikçe güçlenecektir.

 

Rusya’nın Dünya Politikasında Başarılı Rol Oynaması[8]

Hem askeri olarak hem de siyasi olarak dünya ikincisi. Son altmış yıl Amerika’ya kafa tutan tek ülkeydi. Fakat yerini Hindistan ve Çin’e kaptıracak. Rusya’nın en büyük dezavantajı ekonomisi. Ekonomisi bu ülkelerle rekabet edemiyor. 

 

Dünyanın bir numaralı ülkesi Amerika. Askeri güçte ekonomide ve siyasi güçte de bir numara. Dünyada Amerikanın kararları neredeyse sorgulanamıyor. İstediği gibi davranabiliyorlar.. Son on yıldır ise yeni süpergüçlerin tedirginliği var bu ülkede. Amerika’nın dünyanın her yerinde askeri üssü var. Binlerce askeri dünyaya yayılmış durumda.

 

Nato’nun lideri de olan bu ülkenin siyasi gücünün en az elli yıl daha devam etmesi muhtemel olarak önemli politikacılar tarafından ön görülüyor.

Sıradaki içerik:

Dünya Siyasetine Yön Veren 10 Güçlü Ülke