e
sv

İktisada Giriş III

İktisada Giriş III
avatar

Devletsel

  • e

    Mutlu

  • e

    Eğlenmiş

  • e

    Şaşırmış

  • e

    Kızgın

  • e

    Üzgün

İktisada Giriş III. İktisat teorisinde, firmaların üretim sürecinde kullandıkları girdiler ile, elde ettikleri çıktı arasındaki ilişki, üretim fonksiyonu olarak tanımlanır. Firmanın üretim yaparken kullandığı üretim , girdilerini; yaptığı harcamalar ise,firmanın maliyetlerini oluşturur. Firma üretim kararılarını ise , üretimden elde edeceği kazanç ile maliyetlerini karşılaştırarak değerlendirir. Bu şekilde üretimi gerçekleştirme ya da gerçekleştirmeme kararı alır. Üretim, maliyetler ve firma davranışının anlatılacağı bu yazıda anahtar kavramlar, sorularına yanıt bulabileceksiniz.

İktisada Giriş III

İktisada Giriş III

İnsanların ihtiyaçlarını karşılayabilmek için gerekli mal ve hizmetleri, firmalar üretirler. Firmalar, bu üretimi yaparken emek, sermaye, toprak ve doğal kaynaklar gibi bazı üretim girdilerine ihtiyaç duyarlar. Üretim fonksiyonu, firmaların üretim sürecinde kullandıkları girdilerle, elde ettikleri çıktı arasındaki ilişkidir. Gerçek hayatta firmalar, üretimlerini gerçekleştirirken, pek çok üretim girdisinden faydalanırlar. Ancak anlatımı basitleştirmek için, analizlerde bir firmanın üretim yaparken, sadece emek ve sermaye olmak üzere iki üretim girdisi kullandığı varsayılır. Firmalar, belirli bir dönemde üretim yapabilmek yani çıktı elde edebilmek için, bazı kararlar alırlarlar.

Bu kararları alırken firmalar için, kısa dönem ve uzun dönem ayrımı önemlidir. Firma kullandığı tüm girdi düzeylerini hemen değiştiremez. Çünkü bu, zaman alan bir süreçtir. Bu doğrultuda Firmalar ne kadar girdi kullanacaklarına karar verirken, kimi zaman girdilerin ortalama verimine, kimi zaman da, girdinin, son birimin üretime ne kadar katkı yaptığına dikkat ederler. Şimdi kısa dönemde üretim kararı alan ve toplam iki girdi kullanan bir firmayı ele alalım. Firmanın kullandığı sermaye miktarı sabit olsun. Bu durumda firma, değişken girdi olan emek kullanımını değiştirerek, üretim miktarını ayarlayabilecektir. Kısa dönemde sermaye sabit, emek girdisi değişken olduğuna göre, firmanın üretimini arttırmasının tek yolu, emek kullanımını arttırmaktır.

Ölçeğe göre getirinin farklı durumu vardır. Son olarak, bu durumda, ölçeğe göre azalan getiri söz konusudur. Firmalar üretim yaparken bir takım üretim girdileri kullanırlar. Ve bu girdilere bir bedel öderler. Bu ödemeler de, firmanın maliyetlerini oluşturur. Ancak iktisatçılar için maliyet, muhasebede kullanılan maliyetten biraz farklıdır. Muhasebe hesaplarında maliyet, firmanın kasasından çıkan ödemeler ve amortismanlar şeklinde gösterilir. İktisatçılar ise, maliyet kavramını açıklarken, somut olarak görülmeyen ya da muhasebe kayıtlarında yer almayan farklı maliyetleri de göz önünde bulundururlar. Ekonomi teorisinde maliyet bir şeyi elde etmek için vazgeçmek zorunda olduğumuz, diğer alternatifler cinsinden tanımlanır ve bu kavrama, fırsat maliyeti adı verilir.

Kısa dönem analizi yaparken üretim girdilerinden en az biri, sabittir.

Emek ve sermaye gibi, iki üretim faktörünün kullanıldığını ve kısa dönemde sermayenin sabit olduğunu varsayılır. Değişken girdi ise, emektir. Bu nedenle, kısa dönemde sermayeye ödenecek tutar, sabit maliyeti, emeğe ödenecek ücret ise, değişken maliyeti verir. Kısa dönemde bir firmanın toplam maliyeti, toplam sabit maliyeti ve toplam değişken maliyetinin toplamından oluşur. Ortalama maliyet ise, bir firmanın üretim miktarı arttıkça, ürün başına maliyetlerin nasıl değiştiğini gösteren eşitliktir. Toplam maliyetin, üretim miktarına bölünmesi ile elde edilir. Marjinal maliyet ise, üretilen son birim malın, toplam maliyete ilave etkisidir. Toplam maliyetteki değişimin, üretim miktarındaki değişime oranıdır.

Marjinal maliyet, ilave bir birim üretimin, toplam maliyeti ne kadar etkileyeceğini belirlemesi açısından, firmaların karar alma süreçlerinde önemlidir. Uzun dönemde ise, tüm girdiler değişkendir. Eğer firmanın iki girdi kullandığını varsayılırsa, uzun dönemde firma, sermaye yapısını değiştirerek, maliyetlerini en düşük seviyeye düşürmeye çalışır. Firma uzun dönemde, firma maliyetlerini en aza indirgeyecek, firma tesis büyüklüğünü planlamak için çaba sarf eder. Firmanın amacı, karını maksimum yapabilmektir. Kar ise, toplam hasılat ve toplam maliyet arasındaki farktır.

Firmalar belirli bir dönemde üretim yapabilmek yani çıktı elde edebilmek için bazı kararlar alırlar. Bu kararları alırken firmalar için, kısa dönem ve uzun dönem ayrımı önem arz eder. Kısa dönemde, en az bir üretim faktörü sabitken, uzun dönemde tüm girdiler değişkendir. İktisatta maliyet kavramı ise, günlük dilde kullanılan maliyet kavramından farklı olarak, bir şeyi elde etmek için vazgeçmek zorunda olduğumuz, diğer alternatifler cinsinden tanımlanır. Ve bu kavrama fırsat maliyeti adı verilir. Kısa dönemde toplam maliyet, toplam sabit maliyet ve toplam değişken maliyetin, toplamından oluşur.

Ortalama maliyet, toplam maliyetin üretim miktarına bölünmesiyle elde edilirken, marjinal maliyet, üretilen son birim malın toplam maliyete ilave etkisidir. Toplam maliyetteki değişimin, üretim miktarındaki değişim miktarına oranı şeklinde ifade edilir. Tüm girdilerin değişken olduğu uzun dönemde, firma, maliyetlerini en aza indirgeyecek, firma tesis büyüklüğünü planlamak için çaba sarf eder. Firma, toplam hasılat ile toplam maliyet arasındaki farkın en yüksek olduğu, marjinal hasılatın marjinal maliyete eşitlendiği noktada, karını maksimize eder.

Sıradaki içerik:

İktisada Giriş III