e
sv

Liberalizm Nedir?

Liberalizm Nedir?
avatar

Devletsel

  • e

    Mutlu

  • e

    Eğlenmiş

  • e

    Şaşırmış

  • e

    Kızgın

  • e

    Üzgün

Liberalizm Nedir? Hangi alanlarda uygulanır? Liberalizmin kurucuları kimdir? Liberalizm ve özgürlük ilişkisi Liberal kavramı, tarihte ilk defa Adam Smith‘in yazmış Liberal kavramın anlamı tarih boyunca çeşitli düşünce özgürlüğü, ifade hürriyeti, basın özgürlüğü ve özellikle serbest ticareti savunanları ifade etmek için kullanılmıştır. Bu anlayış, tarih boyunca genel olarak sosyalizm fakat özellikle komünizme karşı olmuştur.

Açıkçası liberalizmi bir kaç kavramla açıklayacak olursak liberalizm; ahlaki, ideolojik ve sosyal ilişkiler. Bu nedenle Liberalizmin varlığını birçok Liberalizmin felsefi temelleri, 17. Yüzyıl Özellikle bu yüzyılın en önemli filozoflarından liberalizmin öncü fikirleri olarak kabul edilir. John Locke‘ye göre insanlar devlet olmadığı dönemlerde Ona göre Devlet, insanların hayatlarını güven içinde ve doğal durumundaki özgürlüklerinin güvence altına almaktır.

Yine Liberalizmin kurulmasında etkin rol oynayan Adam Smith’e göre insanın kendi çıkarlarının peşinden koşmasından daha doğal bir şey olamaz. Ona göre, Devletin, iç ve dış güvenlik dışında Liberalizmin, gelişmesinde rol oynayan bir diğer filozof Bentham‘dır.

Liberalizm Nedir?

Adam Smith[1]

Ona göre, devletin tek amacı bireylerin özgürlük toplumsal faydayı, fayda ekonomik özgürlüğü, ekonomik özgürlükte insan mutluluğunu getirecektir. Şimdi isterseniz filozofların fikirsel süzgecinden geçerek günümüze ulaşan Liberalizmin temel ilkelerini ele almaya çalışalım.

Liberalizm, mutlak bir bireycilik anlayışını savunur. Bireycilik, bireysel hakları toplumun ünlü Filozof Kant’a göre bireycilik “kendi yasanı kendin yap” görüşüyle özetlenir. Yine John Locke’a göre bireycilik, kişinin kendi kendinin yargıcı olma durumudur. Liberalizme göre kutsal olan toplum. Çünkü birey toplum ve devlet olmadan önce de vardır.

Birey toplumdaki her türlü kurumdan daha değerlidir.

Liberalizme göre, birey başka birinden izin ve akıl bireyin özgürlüğüne en ufak gölge düşüren Liberal düşüncede, kamu yararı veya toplumun bireylerin çıkarları üstünde olabilecek toplumsal ortak çıkarlar kavramını reddedilir. Birey, asla toplumsal çıkarlar uğruna feda edilebilecek bir araç olamaz. Çünkü kutsal olanda değerli olanda Bireyciliği özetlersek, bireyciliğe göre insan ekonomik doğru veya yanlışı kendi akıl süzgecinden geçirip doğru kararlar alabilecek rasyonel bir varlık. Her türlü eyleminde, kendi çıkarlarını ön planda Liberalizmin bireyciliğe dayanması nedeniyle Sosyal devlet sisteminde toplum refahını artırmak için devlet ekonomik hayata müdahale edip bazı sınırlamalar koyabilir.

Liberalizme göre bireysel ekonomik teşebbüslere devletin bireyler hukuki olarak satışının yasak olmadığı her türlü ürünü müdahalesiz bir şekilde üretebilir, istediği fiyattan da satabilir. Liberalizmin temelinde bireysel özgürlük fikri yatar. Bu özgürlük, negatif özgürlüktür. Yani bireyin hiçbir şekilde dış bir otorite tarafından müdahale Liberalizmin özgürlük anlayışının boyutlarını şöyle ele alabiliriz. Birey herkesin tabii olduğu kanunlara göre yaşaması, bu yaşamı boyunca otorite tarafından keyfi uygulamalara maruz kalmaması bireyin çalışmakta veya işini bırakmada mülkiyet hakkının hiçbir koşulda elinden alınmamasıdır.

Liberal anlayışında birey özgürlüğü için en büyük tehdit, Liberalizm için böylesi bir devlet sadece despotizmdir. Bireyler devlet için değil devlet bireyler için vardır. Ne devlet ne de herhangi bir dini otorite insanların mallarına ve özgürlüğüne müdahale edemez. Liberalizmde bireysel özgürlük, ekonomik ve siyasal özgürlük iç içe geçmiştir. Ekonomik veya siyasal özgürlük olmadan Liberalizm için, ekonomik özgürlük sadece serbest İşçi istediği işte çalışabilir, tüketici istediği şirketler arasındaki düzeni devlet piyasa ekonomisi “Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler, “laissez faire laissez passer” Liberal sistemde bireyin toplum ve devlete liberalizme göre iktidar bozucu etkilere sahiptir. Bu nedenle her iktidar sınırlandırılmalıdır. Çünkü sınırsız ve denetlenmeyen bir iktidar, bireyleri Liberal devlet anlayışında devletin sosyal adaleti sağlama gibi görevleri bulunmaz.

Liberalizm Nedir?

Bırakınız Yapsınlar, Bırakınız Geçsinler[2]

Sizin fakir olmanız veya sağlık sigortanızın olmaması devlete bir sorumluluk yüklemez. Kamu menfaati için devletin vergi mükelleflerinden fakir insanların yaşam standartlarını arttırmasıdır. Çünkü liberal anlayışa göre devlet böyle yaparak insanlar arasında taraf tutar ve bu devletin eşitlik ilkesine aykırıdır. Liberalizme göre devlet nezdinde tüm bireyler birinin çıkarı için diğerine müdahale edilmemelidir.

Liberalizm, tarihi süreç içinde sosyalizme karşı bir duruş sergilemiştir. Her şeyin ölçüsünü devlet belirler ve Sosyalizm’deyse, toplum bireysel çıkarların üstündedir. Liberalizm mutlak devlet ve kamu yararı anlayışına Liberalizm insanların doğal özgürlüklerinin bir devlette korunacağını savunarak anarşizmden de farklılık gösterir. Tüm siyasal sitem anlayışlarında olduğu gibi tarihsel süreç içerisinde liberalizmi türlere ayırdığımızda bazı düşünürlerde liberalizmi klasik liberalizm, sosyal klasik liberalizm, bireyci ve negatif özgürlük akımları yer almıştır. Bu akım Sınırlı devlet ve serbest piyasa görüşüne sahip olup Sosyal liberalizm ise, piyasanın başarısız ve yetersiz olduğu durumlarda devlet müdahalesine sıcak bakmıştır. Bu anlayışa göre toplumsal refah düzeyinin yükseltilmesi için devlet bazen ekonomik alana müdahale edebilir. Neticede bu müdahale serbest piyasanın oluşması Neo liberalizm gibi sosyal devletin artık yerini serbest piyasaya bırakması gerektiğini savunur.

Bazı düşünürlere göre liberalizm, tek başına uygulanması Demokrasinin hakkıyla uygulandığı ve liberal bireyci ve özgürlükçü fikirlerle çelişmediği her sistemde liberalizm zaten vardır. Bu açıdan gücünü kötüye kullanmayan monarşi veya aristokrasi de liberal demokrasiyle çelişmez.

Liberalizmin temel ilkelerini özetleyelim isterseniz:

Genel olarak Liberalizmin temel ilkeleri: Bireycilik, Rasyonalite ve ekonomik insan Özgürlük. Bırakınız yapsınlar bırakınız etsinler düşüncesi, Kapitalist piyasa ekonomisi, sınırlı ve sorumlu devlet anlayışıdır.

Liberal ekonomik düzenin temel ilkeleri: Özel mülkiyet devlet müdahalesinin olmadığı rekabet Miras Serbest girişim Temel ekonomik haklar ve özgürlüklerdir.

Liberal siyasal düzenin temel ilkeleri: Herkese eşit davranan kanun hakimiyeti hukukun üstünlüğüdür.

Liberalizm Nedir?

Liberalizm Nedir?

Sıradaki içerik:

Liberalizm Nedir?