e
sv

Sosyalizm Nedir?

avatar

Devletsel

  • e

    Mutlu

  • e

    Eğlenmiş

  • e

    Şaşırmış

  • e

    Kızgın

  • e

    Üzgün

Sosyalizm, insanın insan tarafından sömürüldüğü mülkiyete alınması gerektiğini ileri süren siyasal sistemin adıdır. Sosyalizm, sanayi devrimi ile birlikte ortaya çıkan büyük gelir eşitsizliğini ortadan kaldırarak, emeğin sömürülmediği bir sistem kurmayı amaçlar. Sosyalizmin birçok tanım ve çeşidi vardır. Sosyalizm çeşitlerinden ilki olan Ütopik sosyalizm, eleştirmesi ile dikkati çeker.

Lenin[1]

Sanayileşme sonrası, İngiltere gibi büyük sanayi ülkelerinde işçiler günde 20 saate varan çalışma koşullarında tükeniyordu. Resmi olarak köleciliğin kalmasına rağmen, fabrika işçilerinin Bu dönemde Saint-Simon ve Robert Owen gibi düşünürler serbest rekabetin ortaya çıkan ekonomik eşitsizliği nasıl körüklediğini açıklıyorlardı. Bu düşünürler kapitalizmi eleştirmelerine rağmen, Marks ve Engels tarafından eleştirilmişlerdir. Marks ve Engels tarafından geliştirilen bilimsel sosyalizm, sosyalizmi evrensel tezler, materyalist ve kapitalist devlet düzenini yıkıp sınıfsız bir toplum düzeni yaratmaya çalışır.

Bilimsel sosyalizm, bilimin yordama yöntemine dayanır.

Yani dün ve bugünün ekonomik verilerine dayanarak gelecekte artık sınıfların olmadığı bir toplum düzeni yaratmak isterler. Bilimsel sosyalizm, toplumların nihai dönüşümünü komünizmde olduğunu düşünür. Sosyalizm, insanları daha olgunlaşmamış Demokratik sosyalizm, kapitalizmden sosyalizme geçişin devrim veya şiddete dayanmadan barış içinde yaşamayı öğütler. Bu dönüşümün, meşru kapitalist yönetimin Demokratik sosyalizm temelde İngiltere’de ortaya çıkan fabianizm ve günümüzde birçok sol hareketin kaynağı olan Özgürlükçü sosyalizm, Proudhon ve Bakuninin görüşlerine dayanır ve Anarşist sosyalizm olarak da adlandırılır.

Anarşist sosyalistler, ekonomik eşitsizliğin kalesi olan kapitalizmin yıkılması için, öncelikle devlet denen surların yıkılması lazımdır. İhtilalci sosyalizm, siyasi iktidarın ele geçirilmesinde rol oynar. İhtilalci sosyalizme fikirsel temellerini Karl Marx’tan alır. Nasyonal sosyalizm, sosyalizmin ilginç bir çeşidi olarak dikkat çeker. Hitler tarafından tarih sahnesine çıkarılan nasyonal sosyalizm, milliyetçilik ve lider kültü özelliklerine dayanan faşist bir sistemdir. Sosyalistlere göre, sosyalist sistemde bir doktor ile bir çöpçü aynı parayı alır. Çünkü, Sosyalist sistemde herkes yerine getirdiği işin karşılığını eşit alır. Yeter ki o mesleğin temel yetenek gereksinimlerini yerine getirsinler. Yılda 100 parça üreten bir usta başı ile yılda 10 tane şarkı üreten sanatçı eşit parayı alır.

Karl Marx[2]

Sosyalist sistemde yüksek ücret alan bir kişi,  bunu yetenekleriyle hakketmiştir ve bu yeteneğine sahip oldukça aynı ücreti alır. Fakat emeğinin karşılığı için bir başkasının sömürülmesi gerekmez. Her insan yeteneği ölçüsünde para kazanır. Fakat bir yetenek kazanması için alması gereken eğitimde fırsat eşitliği vardır. Sosyalistlere göre, Sosyalist sistemde özel mülkiyet Sosyalizmde, üretim araçları olan fabrikalar, Fakat bunun dışında bir bireyin özeline giren Sosyalizmin insan doğasına aykırı kalır.

Bazı iddialara göre insanın kazanma hırsına en uygun sistem kapitalizmdir. Fakat sosyalistlere göre insan doğası temel olarak herkesle eşit tutulmaya yatkındır. Dolayısı ile sosyalist sistemlerde insan doğasına uygundur. Sosyalizme göre, Kapitalist sistemlerde işçi hayatta kalamaz. Fakat ne kadar çok üretirse üretsin ortaya çıkandan faydalanmasına patronlar kadar izin verilmez.Sosyalistlere göre bu kar doğrudan patronun cebine gider.

Sıradaki içerik:

Sosyalizm Nedir?